علت خون در مدفوع چیست؟ بررسی کامل علت ها و روش تشخیص

• بیماری ها
• نویسنده: نیلوفر اصغری
• آخرین بازبینی توسط: نیلوفر اصغری
• تاریخ انتشار: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
• تاریخ بازبینی: ۲۰ شهریور ۱۴۰۵
• زمان مطالعه: ۲۰ دقیقه

علت خون در مدفوع می تواند از یک مشکل شایع و قابل درمان مانند هموروئید و شقاق مقعدی تا بیماری های مهم روده و دستگاه گوارش متفاوت باشد. گاهی خون به شکل چند رگه قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال دیده می شود و گاهی مدفوع به رنگ سیاه و قیری درمی آید. تفاوت این دو حالت می تواند سرنخ مهمی درباره محل خونریزی باشد، اما برای تشخیص قطعی کافی نیست.

یبوست، مدفوع سفت، هموروئید، شقاق، عفونت های روده ای، بیماری های التهابی روده، پولیپ، دیورتیکولوز، زخم معده و سرطان کولورکتال از مهم ترین علت هایی هستند که باید در بررسی خونریزی مقعدی در نظر گرفته شوند. به همین دلیل، تکرار خونریزی مقعدی ، افزایش مقدار خون یا همراه شدن آن با تغییر اجابت مزاج، کاهش وزن، ضعف، کم خونی، تب یا درد شکم نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. اگر خون در مدفوع شما تکرار شده یا همراه با علائم دیگری است، بهتر است برای مشخص شدن علت و جلوگیری از نادیده گرفتن بیماری های مهم، توسط متخصص گوارش بررسی شوید.

برای دریافت نوبت و مشاوره: ۰۲۱۹۱۰۹۲۸۷۲

علت خون در مدفوع چیست و خونریزی از کدام قسمت دستگاه گوارش می آید؟

برای پیدا کردن علت خون در مدفوع ابتدا باید مشخص شود خونریزی احتمالا از کدام قسمت دستگاه گوارش منشأ گرفته است. دستگاه گوارش از مری و معده تا روده کوچک، روده بزرگ، راست روده و مقعد ادامه دارد و آسیب یا التهاب در هر یک از این قسمت ها می تواند باعث خونریزی مقعدی شود. هرچه خونریزی به مقعد نزدیک تر باشد، خون معمولا فرصت کمتری برای تغییر رنگ دارد و به صورت قرمز روشن دیده می شود. در مقابل، وقتی خون از قسمت های بالاتر دستگاه گوارش وارد مسیر گوارشی شود، تحت تاثیر اسید معده، آنزیم های گوارشی و حرکت در روده قرار می گیرد و ممکن است باعث ایجاد مدفوع بسیار تیره یا سیاه شود.

به همین دلیل پزشک تنها به وجود خون توجه نمی کند و درباره رنگ خون، مقدار آن، زمان مشاهده، ارتباط آن با اجابت مزاج و علائم همراه سوال می پرسد. برای مثال، چند قطره خون روشن پس از دفع مدفوع خشک و سفت با خونریزی همراه با اسهال و درد شکم یک الگوی بالینی یکسان ندارد و نمی توان برای هر دو یک تشخیص در نظر گرفت.

بهترین مرکز برای تشخیص علت خون در مدفوع کجاست؟

اگر به دنبال بهترین مرکز برای تشخیص علت خون در مدفوع در تهران هستید، بهتر است مرکزی را انتخاب کنید که علاوه بر دسترسی به پزشک متخصص، امکان انجام بررسی های تشخیصی مورد نیاز را نیز داشته باشد. در مواردی که خونریزی به علت هموروئید یا شقاق ایجاد شده باشد، معاینه تخصصی می تواند برای تشخیص کافی باشد؛ اما در خونریزی های تکرارشونده، خون مخفی، تغییرات مداوم در اجابت مزاج یا وجود علائم هشدار، ممکن است آزمایش خون، آزمایش مدفوع، کولونوسکوپی، آندوسکوپی یا تصویربرداری مورد نیاز باشد. به همین دلیل، دسترسی همزمان به خدمات تشخیصی و پزشک متخصص، یکی از معیارهای مهم انتخاب مرکز است.

در تهران، علاوه بر مراکز چند شعبه ای، بیمارستان ها و کلینیک های تخصصی متعددی خدمات گوارش و کولونوسکوپی ارائه می دهند. برای مثال، واحد آندوسکوپی و کولونوسکوپی بیمارستان محب مهر امکان انجام کولونوسکوپی و آندوسکوپی، بیوپسی، پولیپکتومی و کنترل خونریزی معده و روده را دارد. همچنین بیمارستان آسیا نیز انجام آندوسکوپی و کولونوسکوپی را با دستور پزشک اعلام کرده است.

مرکز	آدرس
مرکز مرزداران	اشرفی اصفهانی، بر بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام ۰۲۱۹۱۰۹۰۱۵۸
مرکز صادقیه	فلکه دوم صادقیه ۰۲۱۹۱۰۹۲۸۷۲
مرکز سعادت آباد	خیابان سرو ۰۲۱۹۱۰۹۲۸۷۸
مرکز ستارخان	نرسیده به حبیب الله ۰۲۱۹۱۰۹۲۸۷۲
مرکز جردن	بالاتر از ظفر ۰۲۱۹۱۰۹۲۳۳۸
مرکز ونک	خیابان ملاصدرا ۰۲۱۹۱۰۹۲۳۳۸
بیمارستان محب مهر	تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از میدان ونک، خیابان شهید خلیل زاده
کلینیک گوارش سپید	تهران، شهرک غرب، بلوار دادمان، خیابان سادات، پلاک ۲۹
بیمارستان محب کوثر	تهران، خیابان یوسف آباد، خیابان ۲۳، جنب پارک شفق
بیمارستان آسیا	تهران، خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمدقصیر
مرکز گوارش و کبد کاوه	تهران، خیابان دولت (کلاهدوز)، چهارراه کاوه، ساختمان پزشکان کاوه
کلینیک گوارش دکتر کهزادی	تهران، خیابان دماوند، ایستگاه سبلان، ساختمان پزشکان شهریار، طبقه ۲
کلینیک گوارش و کبد حامی	تهران، خیابان احمد قصیر، بوکهرست
کلینیک گوارش سپید	تهران، شهرک غرب، بلوار فرحزادی، خیابان سادات، پلاک ۲۹

به گفته مؤسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، خونریزی گوارشی سالانه در ایالات متحده به بیش از ۱.۵ میلیون مراجعه به مراکز درمانی و حدود ۵۰۰ هزار بستری در بیمارستان منجر می شود. احتمال بروز خونریزی گوارشی نیز با افزایش سن بیشتر می شود.

علت خون روشن در مدفوع چیست؟

خون روشن در مدفوع بیشتر زمانی دیده می شود که منبع خونریزی در قسمت های انتهایی دستگاه گوارش، به ویژه راست روده یا مقعد، قرار داشته باشد. هموروئید داخلی و شقاق مقعدی از شایع ترین علت های این نوع خونریزی هستند. خون ممکن است به صورت خطوط قرمز روی سطح مدفوع، قطره هایی داخل توالت یا لکه روی دستمال توالت دیده شود و گاهی مقدار آن بسیار کم است.

با این حال، رنگ روشن خون به تنهایی نمی تواند بیماری را مشخص کند. التهاب روده، پولیپ، دیورتیکولوز و برخی بیماری های روده بزرگ نیز ممکن است با خون قرمز روشن همراه باشند. اگر خونریزی بدون سابقه یبوست یا آسیب واضح ایجاد شده، بارها تکرار می شود یا با تغییر در الگوی دفع همراه است، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

علت خون در مدفوع همراه با درد شکم چیست؟

یکی از الگوهای مهمی که پزشکان هنگام بررسی علت خون در مدفوع به آن توجه می کنند، همزمانی خونریزی و درد شکم است. نوع درد، محل آن، زمان شروع و ارتباط آن با دفع می تواند در تشخیص افتراقی کمک کننده باشد. خونریزی همراه با اسهال و گرفتگی شکم بیشتر در عفونت های روده ای و بیماری های التهابی روده مطرح می شود، در حالی که درد ناگهانی و قابل توجه شکم همراه با دفع خون می تواند در بعضی اختلالات عروقی یا التهابی روده نیز دیده شود.

درد ناشی از شقاق معمولا در ناحیه مقعد و هنگام دفع احساس می شود و با درد شکمی تفاوت دارد. بنابراین برای تشخیص علت خونریزی باید دقیقا مشخص شود درد کجا احساس می شود. اگر خونریزی همراه با درد شدید شکم، تب بالا، ضعف قابل توجه یا استفراغ باشد، نباید منتظر برطرف شدن خودبه خودی علائم ماند و ارزیابی پزشکی سریع لازم است.

۱. هموروئید یا بواسیر؛ شایع ترین علت خونریزی مقعدی

هموروئید یا بواسیر یکی از شایع ترین علت های مشاهده خون بعد از اجابت مزاج است. هموروئید داخلی در قسمت پایینی راست روده قرار دارد و ممکن است هنگام عبور مدفوع یا زور زدن دچار خونریزی شود. الگوی معمول آن، خون قرمز روشن است که روی دستمال، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت دیده می شود و در بسیاری از موارد درد قابل توجهی ندارد.

یبوست، زور زدن مداوم، نشستن طولانی مدت روی توالت و تغییرات فشار داخل شکم از عواملی هستند که با ایجاد یا تشدید هموروئید ارتباط دارند. هموروئید خارجی نیز می تواند درد، تورم یا توده اطراف مقعد ایجاد کند، به ویژه زمانی که داخل آن لخته خون تشکیل شده باشد. با وجود شیوع بالای بواسیر، مشاهده خون نباید به صورت خودکار به هموروئید نسبت داده شود؛ زیرا بعضی بیماری های مهم تر نیز می توانند با خونریزی مشابه شروع شوند.

۲. شقاق مقعدی و ارتباط آن با خون روشن

شقاق مقعدی به ایجاد پارگی در پوشش کانال مقعد گفته می شود و معمولا با عبور مدفوع سفت یا حجیم ارتباط دارد. مهم ترین ویژگی شقاق، درد تیز، سوزش یا احساس بریدگی هنگام دفع است که ممکن است بعد از اجابت مزاج نیز ادامه پیدا کند. خونریزی معمولا مقدار زیادی ندارد و اغلب به رنگ قرمز روشن است.

اگر فردی پس از چند روز یبوست، هنگام دفع مدفوع سفت دچار درد شدید در ناحیه مقعد و مقدار کمی خون روشن شده باشد، شقاق یکی از احتمالات اصلی است. درمان یبوست و جلوگیری از سفت شدن مدفوع در کنترل این مشکل اهمیت زیادی دارد. شقاق مزمن نیز ممکن است به درمان تخصصی نیاز پیدا کند و نباید فقط با مصرف طولانی مدت داروهای موضعی به صورت خودسرانه مدیریت شود.

۳. یبوست و مدفوع سفت چگونه باعث خونریزی می شوند؟

یبوست معمولا به طور مستقیم موجب خونریزی از بخش های داخلی دستگاه گوارش نمی شود، اما فشار ناشی از دفع مدفوع سفت می تواند به بافت های ناحیه مقعد آسیب بزند. عبور مدفوع خشک ممکن است یک پارگی کوچک ایجاد کند یا باعث تحریک و خونریزی هموروئید شود. در این شرایط معمولا خون روشن و سطحی مشاهده می شود.

اگر خونریزی فقط پس از دوره کوتاه یبوست ایجاد شده و پس از اصلاح اجابت مزاج کاملا برطرف شود، علت های خوش خیم مانند شقاق و هموروئید بیشتر مطرح هستند. اما ادامه یافتن خونریزی پس از رفع یبوست، افزایش مقدار خون یا ظهور علائم دیگری مانند کاهش وزن و تغییر پایدار عادات دفع، نیازمند بررسی علت های دیگر است.

۴. پولیپ روده؛ آیا پولیپ باعث خون در مدفوع می شود؟

پولیپ روده بزرگ رشد غیرطبیعی بافت در سطح داخلی کولون یا راست روده است. بسیاری از پولیپ ها هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و فرد ممکن است تا زمان انجام کولونوسکوپی از وجود آنها مطلع نشود. برخی پولیپ ها می توانند به مرور خونریزی ایجاد کنند و در بعضی موارد این خونریزی آن قدر کم است که با چشم دیده نمی شود و فقط در آزمایش خون مخفی در مدفوع مشخص می شود.

اهمیت پولیپ فقط به خونریزی محدود نیست. برخی انواع پولیپ، به ویژه آدنوم ها، در صورت باقی ماندن و ایجاد تغییرات سلولی می توانند زمینه ساز سرطان روده بزرگ شوند. به همین دلیل شناسایی و برداشتن پولیپ های پیش سرطانی یکی از اهداف مهم کولونوسکوپی و برنامه های غربالگری سرطان کولورکتال است.

۵. بیماری های التهابی روده

بیماری های التهابی روده شامل کولیت اولسراتیو و بیماری کرون هستند. در این بیماری ها التهاب مداوم می تواند به پوشش داخلی روده آسیب بزند و موجب خونریزی شود. برخلاف خونریزی ساده ناشی از شقاق، این بیماران معمولا علائم گوارشی بیشتری دارند و ممکن است برای مدت طولانی با اسهال، درد شکم، فوریت در دفع، مخاط در مدفوع، خستگی یا کاهش وزن مواجه باشند.

اگر خون در مدفوع به صورت مکرر همراه با اسهال یا مخاط مشاهده شود، به ویژه اگر علائم برای هفته ها ادامه داشته باشند، بررسی توسط متخصص گوارش اهمیت دارد. تشخیص بیماری های التهابی روده معمولا بر اساس ترکیبی از شرح حال، آزمایش خون و مدفوع، تصویربرداری و در صورت نیاز آندوسکوپی و نمونه برداری انجام می شود.

۶. عفونت روده و اسهال خونی

عفونت های گوارشی یکی دیگر از علت های خون در مدفوع هستند. برخی عوامل عفونی باعث التهاب شدید دیواره روده می شوند و در نتیجه خون، مخاط و گاهی چرک در مدفوع ظاهر می شود. در این حالت شروع علائم معمولا نسبت به بیماری های مزمن ناگهانی تر است و بیمار ممکن است همزمان دچار اسهال، دل پیچه، تب، تهوع یا ضعف شود.

اسهال خونی پس از مصرف غذای مشکوک، سفر یا تماس با فرد مبتلا می تواند احتمال عفونت را افزایش دهد. درمان نیز به عامل ایجادکننده بستگی دارد و مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک همیشه انتخاب مناسبی نیست. در صورت تب بالا، کم آبی، درد شدید شکم یا خونریزی قابل توجه باید بیمار سریع تر ارزیابی شود.

۷. دیورتیکولوز و خونریزی دیورتیکولی

دیورتیکول ها کیسه های کوچکی هستند که در بعضی افراد در دیواره روده بزرگ شکل می گیرند. وجود آنها به تنهایی لزوما باعث خونریزی نمی شود، اما آسیب به عروق اطراف دیورتیکول می تواند خونریزی ایجاد کند. خونریزی دیورتیکولی گاهی ناگهانی و قابل توجه است و ممکن است برخلاف شقاق یا برخی موارد هموروئید، بدون درد رخ دهد.

دفع مقدار زیادی خون یا لخته خون، به ویژه اگر همراه با سرگیجه، ضعف یا احساس غش باشد، نیازمند ارزیابی فوری است. در چنین شرایطی تشخیص علت صرفا با مشاهده رنگ خون امکان پذیر نیست و گاهی به بررسی آندوسکوپیک یا تصویربرداری تخصصی نیاز است.

۸. آنژیودیسپلازی و خونریزی مزمن

آنژیودیسپلازی به تغییرات غیرطبیعی عروق خونی در دیواره دستگاه گوارش گفته می شود. این عروق شکننده ممکن است به صورت دوره ای خونریزی کنند و در بعضی افراد خونریزی بسیار کم اما مزمن باشد. نتیجه چنین خونریزی ای ممکن است کاهش تدریجی آهن و ایجاد کم خونی باشد، بدون اینکه بیمار خون قابل مشاهده زیادی در مدفوع ببیند.

این وضعیت در سنین بالاتر بیشتر مورد توجه قرار می گیرد و در صورت کم خونی بدون علت مشخص یا خون مخفی مثبت، پزشک ممکن است بررسی دستگاه گوارش را توصیه کند.

۹. زخم معده و اثنی عشر

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور شود هر خون مشاهده شده در مدفوع از مقعد یا روده بزرگ آمده است. زخم معده و اثنی عشر نیز می توانند باعث خونریزی دستگاه گوارش شوند. در این حالت خون پیش از رسیدن به روده بزرگ مدت بیشتری در مسیر گوارشی باقی می ماند و به دلیل هضم شدن، ظاهر آن تغییر می کند.

خونریزی قسمت فوقانی دستگاه گوارش ممکن است به شکل مدفوع سیاه، چسبنده و قیری ظاهر شود. مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن، آسپرین و برخی داروهای ضدانعقاد از عواملی هستند که در ارزیابی خونریزی گوارشی اهمیت دارند.

۱۰. کولیت ایسکمیک و کاهش خون رسانی روده

کاهش جریان خون به روده بزرگ می تواند باعث آسیب بافتی، التهاب و خونریزی شود. کولیت ایسکمیک معمولا با درد شکمی شروع می شود و ممکن است پس از آن دفع مدفوع خونی رخ دهد. شدت بیماری از موارد خفیف تا شرایط جدی متغیر است و به همین دلیل تشخیص به موقع اهمیت دارد.

این بیماری بیشتر در افراد دارای عوامل خطر عروقی و سنین بالاتر دیده می شود، اما هر فردی که دچار درد شکمی شدید و ناگهانی همراه با خونریزی شده باشد، باید ارزیابی پزشکی دریافت کند.

۱۱. سرطان روده بزرگ و راست روده

یکی از مهم ترین بیماری هایی که در بررسی علت خون در مدفوع باید در نظر گرفته شود، سرطان کولورکتال است. این موضوع به معنی آن نیست که هر فردی که خون در مدفوع می بیند به سرطان مبتلا شده است؛ هموروئید، شقاق، عفونت و بسیاری از علت های خوش خیم شیوع بیشتری دارند. با این حال، سرطان روده ممکن است در مراحل ابتدایی با خونریزی مخفی یا تغییرات ظریف در اجابت مزاج همراه باشد.

علائمی مانند تغییر جدید و مداوم در عادات دفع، کاهش وزن بدون علت، خستگی، کم خونی فقر آهن، احساس تخلیه ناکامل، تغییر پایدار در شکل مدفوع و سابقه خانوادگی سرطان روده اهمیت بیشتری دارند. وجود این علائم در کنار خونریزی باعث می شود بررسی دقیق تر ضرورت بیشتری پیدا کند و پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار انجام کولونوسکوپی را توصیه کند.

خون در مدفوع بدون درد نشانه چیست؟

خون در مدفوع بدون درد لزوما نشانه یک بیماری ساده نیست. هموروئید داخلی یکی از علت های شایع خونریزی مقعدی بدون درد است، اما دیورتیکولوز، آنژیودیسپلازی، پولیپ و برخی بیماری های روده بزرگ نیز ممکن است بدون درد قابل توجه خونریزی کنند.

نکته مهم این است که شدت درد معیار مناسبی برای تشخیص شدت بیماری نیست. بعضی خونریزی های قابل توجه می توانند بدون درد باشند. بنابراین اگر خونریزی بدون درد چند بار اتفاق افتاده، مقدار آن زیاد است یا فرد همزمان دچار ضعف و کم خونی شده، باید علت آن توسط پزشک مشخص شود.

چه زمانی خون در مدفوع خطرناک است؟

بسیاری از موارد خونریزی مقعدی شدید نیستند، اما برخی نشانه ها می توانند بیانگر خونریزی قابل توجه یا بیماری جدی باشند. خونریزی زیاد، دفع لخته های خون، مدفوع سیاه و قیری، سرگیجه، احساس غش، ضعف شدید، تپش قلب، تنگی نفس، رنگ پریدگی، درد شدید شکم، استفراغ خونی یا کاهش سطح هوشیاری از علائم هشدار هستند.

در چنین شرایطی نباید منتظر ماند تا خونریزی خودبه خود متوقف شود. از دست دادن حجم زیادی از خون می تواند باعث افت فشار و اختلال در خون رسانی اندام ها شود و نیاز به ارزیابی و درمان فوری دارد.

چه زمانی برای خون در مدفوع باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر مقدار خون کم باشد اما خونریزی چندین بار تکرار شود، علت مشخصی نداشته باشد یا پس از برطرف شدن یبوست ادامه پیدا کند، مراجعه به پزشک منطقی است. همین موضوع در مورد افرادی که تغییر پایدار در اجابت مزاج، کاهش وزن، کم خونی، درد شکم یا سابقه خانوادگی پولیپ و سرطان روده دارند اهمیت بیشتری پیدا می کند.

پزشک با بررسی شرایط فرد تصمیم می گیرد آیا معاینه ساده کافی است یا آزمایش های بیشتری لازم است. هدف اصلی، تشخیص علت خونریزی مقعدی و جلوگیری از نادیده گرفتن بیماری هایی است که درمان آنها در مراحل اولیه نتیجه بهتری دارد.

برای خون در مدفوع به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

برای بررسی علت خون در مدفوع معمولا مراجعه به متخصص گوارش مناسب ترین انتخاب است، زیرا این پزشک می تواند هم بیماری های قسمت فوقانی و هم بیماری های روده بزرگ را ارزیابی کند. در صورت مشکوک بودن به هموروئید یا شقاق، معاینه ناحیه مقعد نیز ممکن است انجام شود و در صورت نیاز بیمار برای درمان تخصصی تر به جراح کولورکتال ارجاع داده شود.

اگر خونریزی شدید، مدفوع سیاه و قیری، ضعف شدید، سرگیجه یا درد شدید شکم وجود داشته باشد، مراجعه مستقیم به اورژانس اولویت دارد و نباید منتظر نوبت معمول متخصص ماند.

تشخیص علت خون در مدفوع چگونه انجام می شود؟

تشخیص با شرح حال دقیق شروع می شود. پزشک درباره رنگ خون، مقدار آن، مدت زمان بروز، تعداد دفعات خونریزی، ارتباط آن با دفع، یبوست یا اسهال، درد شکم، درد مقعد، تغییر عادات دفع، کاهش وزن و داروهای مصرفی سوال می کند. سابقه خانوادگی سرطان روده یا پولیپ نیز اهمیت دارد، زیرا در تعیین سطح خطر و انتخاب روش بررسی تاثیر می گذارد.

در ادامه ممکن است معاینه شکم، بررسی ناحیه مقعد و راست روده، آزمایش خون و آزمایش مدفوع انجام شود. در صورت وجود علائم یا عوامل خطر، پزشک ممکن است آندوسکوپی یا کولونوسکوپی را توصیه کند. انتخاب آزمایش به محل احتمالی خونریزی و شرایط بالینی فرد بستگی دارد و برای همه بیماران یکسان نیست.

آیا برای خون در مدفوع کولونوسکوپی لازم است؟

کولونوسکوپی یکی از مهم ترین روش های بررسی روده بزرگ است، اما انجام آن برای همه افرادی که یک بار مقدار کمی خون روشن دیده اند الزامی نیست. پزشک با توجه به سن، الگوی خونریزی، علائم همراه، نتایج معاینه، سابقه خانوادگی و عوامل خطر تصمیم می گیرد که کولونوسکوپی ضرورت دارد یا خیر.

مزیت مهم کولونوسکوپی این است که پزشک می تواند پوشش داخلی کولون و راست روده را مستقیما مشاهده کند و در صورت مشاهده پولیپ یا ضایعه مشکوک، نمونه برداری انجام دهد یا برخی پولیپ ها را همان زمان خارج کند. به همین دلیل این روش هم در تشخیص و هم در پیشگیری از سرطان کولورکتال نقش مهمی دارد.

چه آزمایش هایی برای خون در مدفوع انجام می شود؟

نوع آزمایش بر اساس وضعیت بیمار انتخاب می شود. آزمایش CBC برای بررسی کم خونی اهمیت دارد و در صورت شک به خونریزی مزمن ممکن است بررسی ذخایر آهن نیز انجام شود. آزمایش مدفوع می تواند برای شناسایی خون مخفی یا بررسی برخی عوامل عفونی کاربرد داشته باشد.

در صورت نیاز، کولونوسکوپی برای بررسی روده بزرگ، آندوسکوپی فوقانی برای بررسی مری، معده و اثنی عشر و روش های تصویربرداری مانند CT آنژیوگرافی در بعضی خونریزی های قابل توجه مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین یک آزمایش واحد برای تمام بیماران وجود ندارد و انتخاب روش تشخیصی باید بر اساس علائم و معاینه انجام شود.

درمان خون در مدفوع چگونه انجام می شود؟

درمان به علت اصلی بستگی دارد و نمی توان برای تمام موارد خونریزی یک داروی مشخص تجویز کرد. اگر شقاق یا هموروئید عامل خونریزی باشد، درمان یبوست، افزایش دریافت فیبر و مایعات، اصلاح عادات دفع و درمان های دارویی یا مداخله ای متناسب با شدت بیماری استفاده می شود. برخی موارد هموروئید به درمان های کلینیکی و برخی موارد شدیدتر به جراحی نیاز دارند.

در بیماری های التهابی روده، درمان برای کنترل التهاب و جلوگیری از عود طراحی می شود. عفونت های گوارشی نیز بر اساس عامل بیماری درمان می شوند و در برخی موارد فقط مراقبت حمایتی کافی است. پولیپ های قابل برداشتن معمولا طی کولونوسکوپی خارج می شوند. خونریزی شدید گوارشی نیز ممکن است به درمان آندوسکوپیک، اقدامات مداخله ای یا بستری نیاز داشته باشد.

آیا مصرف دارو می تواند باعث خونریزی شود؟

بله، بعضی داروها در ایجاد یا تشدید خونریزی گوارشی نقش دارند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می توانند خطر آسیب مخاط و خونریزی گوارشی را افزایش دهند. آسپرین، داروهای ضدپلاکت و داروهای ضدانعقاد نیز در ارزیابی بیمار مبتلا به خونریزی اهمیت دارند.

اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید و خون در مدفوع مشاهده شده است، نباید دارو را بدون دستور پزشک قطع کنید. پزشک باید میزان خطر خونریزی و خطر قطع دارو را همزمان بررسی کند.

جمع بندی علت خون در مدفوع

علت خون در مدفوع همیشه یکسان نیست و تشخیص آن به محل خونریزی، رنگ خون، مقدار خون، سن، سابقه پزشکی و علائم همراه بستگی دارد. هموروئید، شقاق و یبوست از علت های شایع خون روشن هستند، اما پولیپ روده، بیماری های التهابی، عفونت، دیورتیکولوز، آنژیودیسپلازی، زخم معده و بیماری های کولورکتال نیز باید در شرایط مناسب بررسی شوند.

اگر خونریزی مقعدی فقط یک بار و به مقدار بسیار کم اتفاق افتاده باشد، به ویژه پس از دفع مدفوع سفت، ممکن است علت ساده ای مانند شقاق یا هموروئید داشته باشد؛ اما تکرار خونریزی، وجود خون مخلوط با مدفوع، تغییر مداوم عادات دفع، کاهش وزن، کم خونی یا علائم دیگری که برای فرد غیرطبیعی هستند، نیازمند ارزیابی پزشکی است.

در صورت خونریزی زیاد، مدفوع سیاه و قیری، سرگیجه، ضعف شدید، استفراغ خونی یا درد شدید شکم نیز مراجعه فوری ضروری است. اگر خون در مدفوع شما تکرار شده یا همراه با علائم دیگری است، بهتر است برای مشخص شدن علت و جلوگیری از نادیده گرفتن بیماری های مهم، بها این شماره ۰۲۱۹۱۰۹۲۸۷۲ تماس بگیرید تا توسط متخصص گوارش بررسی شوید.

سوالات متداول درباره علت خون در مدفوع