اگر در کولونوسکوپی پولیپ روده پیدا شده باشد، طبیعی است که اولین نگرانی این باشد که برداشتن پولیپ روده خطرناک است یا نه؟ در بیشتر موارد، پولیپکتومی یا برداشتن پولیپ در حین کولونوسکوپی یک اقدام معمول و کم‌خطر است و پزشک می‌تواند بسیاری از پولیپ‌ها را بدون نیاز به جراحی از طریق کولونوسکوپی خارج کند.
با این حال، برداشتن پولیپ کاملاً بدون خطر نیست. خونریزی از محل برداشتن پولیپ و سوراخ شدن روده از عوارض احتمالی هستند؛ البته عوارض جدی شیوع پایینی دارند و احتمال آنها به عواملی مانند اندازه و محل پولیپ و روش برداشتن آن بستگی دارد. بنابراین، میتوان گفت که در اغلب افراد، برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی خطرناک نیست و فواید آن معمولاً بیشتر از خطرات آن است.
پولیپ روده چیست؟ پولیپ روده به رشد یا برجستگی بافتی در سطح داخلی روده گفته می‌شود که می‌تواند از نظر اندازه، شکل و نوع با یکدیگر متفاوت باشد. بیشتر پولیپ‌ها سرطانی نیستند، اما برخی از آنها ممکن است در طول زمان تغییرات پیش‌سرطانی پیدا کنند؛ به همین دلیل پزشک ممکن است در صورت مشاهده پولیپ مناسب برای برداشت، آن را در جریان کولونوسکوپی خارج کند.
آدرس: اشرفی اصفهانی – بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام
برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی چگونه انجام می‌شود؟
وقتی پزشک در جریان کولونوسکوپی یک پولیپ روده را مشاهده می‌کند، بسته به اندازه، شکل و محل آن می‌تواند تصمیم بگیرد که همان زمان آن را بردارد. برای این کار ابزارهای مخصوصی از داخل کولونوسکوپ عبور داده می‌شوند و پولیپ از دیواره روده جدا می‌شود. یکی از روش‌های رایج، استفاده از یک حلقه سیمی به نام اسنیر (Snare) است.
پولیپ برداشته‌شده معمولاً برای بررسی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می‌شود. نتیجه پاتولوژی به پزشک کمک می‌کند نوع پولیپ را مشخص کند و درباره نیاز به پیگیری و زمان کولونوسکوپی بعدی تصمیم بگیرد.
آیا برداشتن پولیپ هنگام کولونوسکوپی درد دارد؟
خودِ برداشتن پولیپ معمولاً درد قابل توجهی ایجاد نمی‌کند، زیرا بافت داخلی روده حساسیت درد مشابه پوست ندارد. از طرف دیگر، بسته به شرایط بیمار و نوع کولونوسکوپی ممکن است از داروهای آرام‌بخش یا بی‌حسی استفاده شود تا ناراحتی بیمار به حداقل برسد.
عوارض برداشتن پولیپ روده چیست؟
اگرچه عوارض پولیپکتومی معمولاً شایع نیستند، آگاهی از آنها اهمیت دارد. مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
خونریزی بعد از برداشتن پولیپ
خونریزی یکی از مهم‌ترین عوارض برداشتن پولیپ روده است. این خونریزی ممکن است بلافاصله هنگام انجام کولونوسکوپی اتفاق بیفتد یا با تأخیر، چند روز بعد از پولیپکتومی ایجاد شود. احتمال خونریزی با ویژگی‌هایی مانند اندازه و نوع پولیپ ارتباط دارد.
در بسیاری از موارد، اگر خونریزی ایجاد شود، پزشک می‌تواند آن را با روش‌های آندوسکوپیک کنترل کند. بنابراین مشاهده خونریزی به معنی آن نیست که حتماً عارضه خطرناکی اتفاق افتاده است، اما خونریزی قابل توجه یا مداوم باید جدی گرفته شود.
درد و ناراحتی شکم
نفخ، احساس فشار یا ناراحتی خفیف شکم می‌تواند بعد از کولونوسکوپی ایجاد شود. این علائم معمولاً موقتی هستند. با این حال، درد شدید، مداوم یا رو به افزایش طبیعی تلقی نمی‌شود و باید توسط پزشک بررسی شود.
سوراخ شدن روده
سوراخ شدن دیواره روده یا پرفوراسیون یکی از عوارض جدی اما نادر پولیپکتومی است. خطر آن در برداشتن ضایعات بزرگ‌تر یا اقدامات پیچیده‌تر می‌تواند بیشتر باشد. در برخی موارد امکان بستن سوراخ با روش آندوسکوپی وجود دارد، اما بعضی موارد ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
سندرم بعد از پولیپکتومی
در برخی موارد، به‌خصوص پس از استفاده از حرارت برای برداشتن پولیپ، آسیب حرارتی به دیواره روده می‌تواند باعث بروز سندرم بعد از پولیپکتومی شود. درد شکم و تب از علائم احتمالی آن هستند و در صورت بروز چنین علائمی باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
بیشتر بخوانید: کولونوسکوپی روده برای چیست؟ زمان طلایی برای کولونوسکوپی
چه زمانی برداشتن پولیپ روده خطر بیشتری دارد؟
خطر عوارض برای همه بیماران یکسان نیست. برخی ویژگی‌های پولیپ و شرایط بیمار می‌توانند احتمال عوارض را افزایش دهند.
اندازه پولیپ
هرچه پولیپ بزرگ‌تر باشد، برداشتن آن ممکن است پیچیده‌تر باشد و احتمال برخی عوارض، به‌ویژه خونریزی، افزایش پیدا کند. برای پولیپ‌های بزرگ ممکن است به روش‌های پیشرفته‌تر برداشتن نیاز باشد.
محل قرارگیری پولیپ
محل پولیپ در روده نیز در انتخاب روش برداشتن و ارزیابی خطر اهمیت دارد. بنابراین پزشک پیش از تصمیم‌گیری، محل و ویژگی‌های ضایعه را بررسی می‌کند.
شکل و نوع پولیپ
همه پولیپ‌ها از نظر شکل و نحوه اتصال به دیواره روده یکسان نیستند. همین موضوع می‌تواند در انتخاب روش مناسب برای برداشتن پولیپ روده مؤثر باشد.
مصرف داروهای رقیق‌کننده خون
اگر بیمار داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف می‌کند، باید پیش از کولونوسکوپی پزشک را در جریان بگذارد؛ زیرا مدیریت این داروها با توجه به خطر خونریزی و همچنین خطرات قطع دارو انجام می‌شود. بیمار نباید داروی خود را بدون دستور پزشک قطع کند.
بعد از برداشتن پولیپ روده چه علائمی طبیعی است؟
پس از کولونوسکوپی ممکن است برای مدت کوتاهی نفخ، احساس فشار یا ناراحتی خفیف شکم داشته باشید. این علائم معمولاً به‌تدریج برطرف می‌شوند. در مورد خونریزی نیز باید به توصیه پزشک توجه کرد؛ اما خونریزی زیاد، مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند ضعف و سرگیجه نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
خونریزی بعد از برداشتن پولیپ تا چه حد طبیعی است؟
خونریزی جزئی ممکن است در برخی شرایط پس از پولیپکتومی اتفاق بیفتد، اما نمی‌توان برای همه بیماران مقدار مشخصی را «طبیعی» در نظر گرفت. خونریزی قابل توجه، ادامه‌دار یا رو به افزایش باید با پزشک مطرح شود. خونریزی بعد از پولیپکتومی ممکن است حتی چند روز پس از انجام کولونوسکوپی ظاهر شود.
چه علائمی بعد از برداشتن پولیپ نیاز به مراجعه فوری دارد؟
بعد از برداشتن پولیپ روده در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، بهتر است در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
- خونریزی زیاد یا ادامه‌دار از مقعد
- درد شدید یا رو به افزایش شکم
- تب
- سرگیجه یا ضعف قابل توجه
- تورم شدید شکم
- مدفوع سیاه یا علائم غیرعادی و شدید دیگر
درد شکم، تب و خونریزی از علائمی هستند که پس از کولونوسکوپی باید جدی گرفته شوند، به‌خصوص اگر شدید یا تشدیدشونده باشند.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از کولونوسکوپی؛ 10نکته ضروری غذا و استراحت
آیا برداشتن پولیپ روده بهتر از باقی گذاشتن آن است؟
در بسیاری از موارد، بله. همه پولیپ‌های روده سرطانی نیستند و بسیاری از آنها خوش‌خیم هستند؛ با این حال، برخی پولیپ‌ها می‌توانند ویژگی‌های پیش‌سرطانی داشته باشند. از آنجا که پزشک همیشه نمی‌تواند تنها بر اساس ظاهر پولیپ نوع دقیق آن را مشخص کند، معمولاً پولیپ‌های قابل برداشت در کولونوسکوپی خارج و برای بررسی پاتولوژی ارسال می‌شوند. به همین دلیل، برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی علاوه بر درمان ضایعه، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از سرطان روده بزرگ داشته باشد.
بعد از برداشتن پولیپ روده چه زمانی باید دوباره کولونوسکوپی انجام داد؟
زمان کولونوسکوپی بعدی برای همه افرادی که پولیپ آنها برداشته شده یکسان نیست. پزشک معمولاً بر اساس تعداد و اندازه پولیپ‌ها، نوع آنها، نتیجه پاتولوژی، کامل بودن برداشتن پولیپ و کیفیت بررسی روده درباره زمان پیگیری تصمیم می‌گیرد. بنابراین، اگر در گزارش کولونوسکوپی شما برداشتن پولیپ روده ثبت شده است، تعیین زمان کولونوسکوپی بعدی باید بر اساس نتیجه بررسی شما انجام شود و نمی‌توان یک فاصله زمانی ثابت را برای همه افراد توصیه کرد.
جمع‌بندی؛ آیا برداشتن پولیپ روده خطرناک است؟
برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی در بیشتر موارد یک اقدام ایمن و کم‌خطر است. این کار معمولاً بدون جراحی انجام می‌شود و خارج کردن پولیپ‌های مناسب می‌تواند از باقی ماندن ضایعات پیش‌سرطانی و در نتیجه از بخشی از موارد سرطان روده بزرگ پیشگیری کند.
با این حال، عوارض برداشتن پولیپ روده به‌طور کامل صفر نیستند. خونریزی مهم‌ترین عارضه مرتبط با پولیپکتومی است و سوراخ شدن روده عارضه‌ای نادر اما جدی محسوب می‌شود. اندازه و محل پولیپ، روش برداشتن و شرایط بیمار می‌توانند در میزان خطر نقش داشته باشند. اگر بعد از کولونوسکوپی دچار خونریزی قابل توجه، درد شدید شکم، تب یا علائم غیرعادی شدید، باید با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
۱. آیا برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی خطرناک است؟
در بیشتر موارد، برداشتن پولیپ روده در کولونوسکوپی روشی ایمن و کم‌خطر است. با این حال، مانند هر اقدام پزشکی ممکن است عوارضی مانند خونریزی یا به‌ندرت سوراخ شدن روده ایجاد شود.
۲. مهم‌ترین عارضه برداشتن پولیپ روده چیست؟
خونریزی یکی از مهم‌ترین عوارض احتمالی پولیپکتومی است و ممکن است بلافاصله یا چند روز پس از کولونوسکوپی رخ دهد. احتمال آن به عواملی مانند اندازه و محل پولیپ و روش برداشتن آن بستگی دارد.
۳. آیا برداشتن پولیپ روده باعث سوراخ شدن روده می‌شود؟
سوراخ شدن دیواره روده از عوارض احتمالی اما نادر برداشتن پولیپ است. احتمال آن در برخی پولیپ‌های بزرگ یا اقدامات پیچیده‌تر ممکن است بیشتر باشد.
۴. آیا برداشتن پولیپ روده دردناک است؟
برداشتن خود پولیپ معمولاً با درد قابل توجهی همراه نیست و کولونوسکوپی نیز بسته به شرایط بیمار می‌تواند با داروهای آرام‌بخش انجام شود. با این حال، نفخ یا ناراحتی خفیف شکم ممکن است پس از انجام کولونوسکوپی ایجاد شود.
۵. آیا خونریزی بعد از برداشتن پولیپ روده خطرناک است؟
مقدار و شدت خونریزی اهمیت دارد و نمی‌توان هر نوع خونریزی را یکسان در نظر گرفت. خونریزی زیاد، مداوم یا همراه با ضعف و سرگیجه باید سریعاً توسط پزشک ارزیابی شود.
۶. چه مدت بعد از برداشتن پولیپ ممکن است خونریزی ایجاد شود؟
خونریزی ممکن است در زمان انجام پولیپکتومی یا با تأخیر و در روزهای بعد ایجاد شود. به همین دلیل، حتی پس از ترخیص نیز باید به خونریزی قابل توجه یا علائم غیرعادی توجه داشت.
۷. چه عواملی خطر برداشتن پولیپ روده را افزایش می‌دهند؟
اندازه و محل پولیپ، شکل ضایعه، روش مورد استفاده برای برداشتن آن و برخی شرایط پزشکی می‌توانند بر میزان خطر تأثیر بگذارند. مصرف داروهای رقیق‌کننده خون نیز باید پیش از کولونوسکوپی به پزشک اطلاع داده شود.
۸. چه علائمی بعد از برداشتن پولیپ روده خطرناک محسوب می‌شوند؟
خونریزی زیاد یا ادامه‌دار، درد شدید یا رو به افزایش شکم، تب، ضعف یا سرگیجه قابل توجه و تورم شدید شکم از علائمی هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند. در صورت بروز این علائم، بهتر است با پزشک یا مرکز درمانی تماس گرفته شود.
۹. آیا برداشتن پولیپ روده بهتر از باقی گذاشتن آن است؟
در بسیاری از موارد، اگر پولیپ در کولونوسکوپی قابل برداشت باشد، پزشک آن را خارج می‌کند تا علاوه بر بررسی پاتولوژی، خطر باقی ماندن ضایعات دارای ویژگی‌های پیش‌سرطانی کاهش یابد. با این حال، تصمیم‌گیری درباره نحوه برخورد با هر پولیپ به ویژگی‌های آن و شرایط بیمار بستگی دارد.
۱۰. آیا بعد از برداشتن پولیپ روده دوباره باید کولونوسکوپی انجام شود؟
ممکن است به کولونوسکوپی پیگیری نیاز باشد، اما زمان آن برای همه افراد یکسان نیست. تعداد، اندازه و نوع پولیپ، نتیجه پاتولوژی و کامل بودن برداشتن پولیپ در تعیین زمان پیگیری نقش دارند.
منابع علمی:
- Kaltenbach T, et al. Endoscopic Removal of Colorectal Lesions—Recommendations by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastrointestinal Endoscopy. 2020.
- Ferlitsch M, et al. Colorectal polypectomy and endoscopic mucosal resection: ESGE Guideline – Update 2024. Endoscopy. 2024.
- Gupta S, et al. Recommendations for Follow-Up After Colonoscopy and Polypectomy. Gastrointestinal Endoscopy. 2020.
سلب مسئولیت پزشکی
مطالب یاکس صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارند و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشک نیستند. پیش از مصرف دارو یا هر اقدام درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
🚑 در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.
